+31 (0)20 2060700info@devos.nl
De Deliveroo kwestie: zijn de bezorgers zzp’ers of werknemers in loondienst?

De Deliveroo kwestie: zijn de bezorgers zzp’ers of werknemers in loondienst?

Op 16 februari jl. is de langverwachte appèluitspraak in de Deliveroo kwestie gepubliceerd. De belangrijkste punten uit de appèluitspraak zal ik hierna bespreken.

Eerste aanleg

Deliveroo besloot begin 2018 om medewerkers van wie de arbeidsovereenkomst van rechtswege eindigde, voortaan als zzp’er voor het bedrijf te laten werken via een zogenoemde “partnerovereenkomst”. Volgens Deliveroo kregen haar bezorgers hierdoor meer vrijheid om zelf invulling aan hun werk te geven. Door de zzp constructie zouden de bezorgers van Deliveroo niet onder de algemeen verbindend verklaarde cao Beroepsgoederenvervoer over de weg en de verhuur van mobiele kranen (hierna: “de CAO”) komen te vallen hetgeen volgens de FNV nadelig zou zijn voor de bezorgers. De FNV was het niet eens met deze wijziging en startte een procedure.

De kantonrechter oordeelde dat het karakter van de rechtsverhouding tussen de bezorgers en Deliveroo sinds de invoering van de partnerovereenkomsten niet zodanig was veranderd, dat er niet meer gesproken kon worden over een arbeidsovereenkomst. Van belang was met name het element van de gezagsverhouding. De kantonrechter oordeelde (kort samengevat) dat sprake was van een gezagsverhouding nu Deliveroo nog steeds eenzijdig de contractvoorwaarden bepaalde in standaardovereenkomsten en het systeem van Deliveroo een gunfactor toepast op basis van regelmatige beschikbaarheid en daardoor bepaalt wie op welk moment voorrang bij de opdrachten krijgt. De vrijheid van de bezorgers, de mogelijkheid om zich te laten vervangen en het recht om een opdracht te weigeren konden daar niet aan af doen.

De uitspraak kreeg destijds veel aandacht omdat steeds meer bedrijven (denk bijvoorbeeld aan post.nl) werkzaamheden op deze wijze gaan organiseren.

Hoger beroep

Deliveroo ging in hoger beroep. In hoger beroep heeft het hof de uitspraak van de kantonrechter bevestigd. Intussen had de Hoge Raad op 6 november 2020 (ECLI:NL:HR:2020:1746) een arrest gewezen waarin zij had overwogen dat bij de beoordeling van de vraag of sprake is van een arbeidsovereenkomst de partijbedoeling niet van belang is. Waar het om gaat is of de overeengekomen rechten en verplichtingen voldoen aan de wettelijke omschrijving van de arbeidsovereenkomst. Die omschrijving houdt in dat de werknemer zich verbindt om in dienst van de werkgever tegen loon gedurende zekere tijd (persoonlijk) arbeid te verrichten. Indien dat het geval is moet de overeenkomst worden aangemerkt als arbeidsovereenkomst.

Het hof heeft de zaak ook langs deze lijn beoordeeld.

Voor de kwalificatie zijn dus van belang de elementen ‘in dienst’ (is er wel of niet een gezagsverhouding), ‘arbeid’, ‘loon’ en ‘gedurende zekere tijd’.

In dienst van

Deliveroo stelt dat tussen haar en de bezorgers geen gezagsrelatie aanwezig is omdat het de bezorgers vrij staat de werkzaamheden uit te voeren op een wijze die hen goeddunkt. Het hof relativeert die vrijheid. Wil een bezorger een redelijk inkomen halen dan zal hij de maaltijd zo snel mogelijk willen en moeten bezorgen. De vrijheid van de bezorger om zelf de precieze route te bepalen is daarmee betrekkelijk en duidt naar het oordeel van het hof niet op de afwezigheid (noch op de aanwezigheid) van een arbeidsovereenkomst. Ook een vrachtwagenchauffeur in loondienst heeft doorgaans immers die vrijheid.

Deliveroo heeft de inhoud van de contracten en de wijze waarop de werkzaamheden worden georganiseerd meerdere keren eenzijdig gewijzigd. Dat het Deliveroo is die de inhoud van de contracten en de wijze waarop de werkzaamheden worden georganiseerd steeds eenzijdig wijzigt, duidt er op dat Deliveroo gezag uitoefent over de bezorgers. In algemene zin is een arbeidsovereenkomst immers een overeenkomst die door de werknemer al dan niet geaccepteerd kan worden, terwijl tussen opdrachtgever en opdrachtnemer eerder zal worden onderhandeld over de inhoud van de overeenkomst.

Van een bezorger wordt voortdurend de GPS-locatie bijgehouden. Het GPS-systeem geeft Deliveroo daarmee een vergaande controlemogelijkheid op de werkwijze van de bezorger die als een vorm van gezag is aan te merken. Ook de invoering van een bonussysteem heeft voor Deliveroo de mogelijkheid vergroot om invloed uit te oefenen op het gedrag van de bezorgers (bijvoorbeeld het accepteren van ritten die de bezorgers zonder die bonus niet zouden hebben aanvaard).

De arbeid die de bezorgers voor Deliveroo verrichten, wordt door het hof aangemerkt als een kernactiviteit van Deliveroo. Dat kan volgens het hof duiden op de aanwezigheid van een arbeidsovereenkomst. Dit is in lijn met een eerdere uitspraak van de Hoge Raad.

Arbeid

Een bezorger heeft een zekere vrijheid. Hij mag zich bijvoorbeeld laten vervangen en hij mag ook voor een concurrent werken. Het hof is echter van oordeel dat de door Deliveroo geschetste vrijheid waarmee de arbeid kan worden verricht weliswaar kan duiden op de afwezigheid van een arbeidsovereenkomst maar dat de vrijheid van de bezorgers niet van dien aard is dat daarmee de kwalificatie ‘arbeidsovereenkomst’ onverenigbaar is.

Het loon

Deliveroo betaalt haar bezorgers voor de door hen verrichte werkzaamheden. Daarmee is voldaan aan het loonvereiste van artikel 7:610 lid 1 BW.

Deliveroo bepaalt eenzijdig de hoogte van het loon. De uitbetaling aan de bezorgers vindt elke twee weken automatisch plaats en de factuur wordt door Deliveroo en niet door de bezorger zelf opgesteld. Dat lijkt meer op de gang van zaken bij een arbeidsovereenkomst, waarbij de werkgever uit zichzelf het loon moet betalen, dan op die bij een opdrachtovereenkomst, waarbij de opdrachtnemer zelf factureert.

De belastingdienst kwalificeert het overgrote deel van de bezorgers niet als ondernemer omdat zij minder dan 40 % van het minimumloon verdienen en hun werkzaamheden als hobbymatig worden aangemerkt. Het ontbreken van ondernemerschap kan een indicatie vormen voor werknemerschap. Ruim tweederde van de bezorgers van Deliveroo beschouwt zich, in ieder geval als het gaat om de omzetbelasting, niet als ondernemer. Gelet op de benaming die Deliveroo aan de contracten geeft, gaat zij ervan uit dat de afwezigheid van btw-plicht (dus hobbymatig werken) uitgangspunt is, nu dit contract ‘Regular’ wordt genoemd. In de “regular” contracten die Deliveroo aanbiedt, gaat Deliveroo uit van de afwezigheid van btw-plicht (dus hobbymatig werken). Het niet zijn van ondernemer kan volgens het hof een indicatie zijn voor het zijn van werknemer.

De wijze waarop de loonbetaling door Deliveroo plaatsvindt, wijst naar het oordeel van het hof eerder op de aanwezigheid dan op de afwezigheid van een arbeidsovereenkomst.

Gedurende zekere tijd

Het hof komt tot het oordeel dat niet is gebleken dat de bezorgers die arbeid voor Deliveroo verrichten, dit in een verwaarloosbare omvang doen zodat voldaan wordt aan het in artikel 7:610 BW neergelegde criterium dat de arbeid gedurende zekere tijd dient te worden verricht.

Conclusie en uitspraak Hof

Alle omstandigheden bij elkaar genomen constateert het hof dat alle elementen meer wijzen op de aanwezigheid van een arbeidsovereenkomst dan op de afwezigheid daarvan. Reden waarom het gerechtshof Amsterdam het vonnis van de kantonrechter van 15 januari 2019 bekrachtigt.

Gevolgen

Door de uitspraak kunnen bezorgers zich beroepen op het bestaan van een arbeidsovereenkomst. Met een arbeidsovereenkomst hebben de bezorgers recht op het cao-loon, doorbetaling bij ziekte en wordt ook de tijd dat ze bij een restaurant moeten wachten doorbetaald. Volgens het FNV kan dit per werknemer oplopen tot duizenden euro’s achterstallig loon. Het is echter nog maar de vraag of Deliveroo over zal gaan uitbetaling van het loon, nu Deliveroo heeft aangegeven in cassatie te gaan tegen het oordeel van het hof. Het is duidelijk dat het laatste woord over deze kwestie nog niet is gesproken.

Geschreven door

Laurens Jolink

Advocaat

 
Maak een afspraak

Deel dit bericht



Laatste nieuws

14-05-2021 - door

Nicola Ebbink beëdigd!

Op 12 mei 2021 is onze collega Nicola Ebbink beëdigd. Margri... Lees meer

14-05-2021 - door

Formule voor huurkorting vanwege corona.

## **Formule voor “huurkorting” bij huur bedrijfsruimte – bi... Lees meer

Copyright/Disclaimer © 2017 by De Vos & Partners N.V., Amsterdam, Nederland. All rights reserved. Website by Omelette Du Fromage