+31 (0)20 2060700info@devos.nl
De Europese Superleague; hoe nu verder?

De Europese Superleague; hoe nu verder?

Onverwacht: een nieuwe Europese “super” competitie

Op maandag 19 april jl. kwamen voor het eerst berichten naar buiten over de gemeenschappelijke verklaring van twaalf Europese topclubs waarin werd aangekondigd dat zij een Europese Super League zouden beginnen. De Europese Super League zou een alternatief moeten worden voor de Champions League.

De twaalf Europese topclubs bestonden uit Liverpool, Manchester City, Manchester United, Arsenal, Tottenham Hotspur, Chelsea, FC Barcelona, Real Madrid, Atletico Madrid, AC Milan, Internazionale en Juventus. De bedoeling was dat er uiteindelijk twintig clubs zouden deelnemen aan de Europese Super League: de vijftien clubs die de nieuwe competitie hadden opgericht en vijf clubs die zich konden kwalificeren op basis van de prestaties in het voorgaande seizoen. Het idee achter de Europese Super League was het generen van meer inkomsten. De verwachting was dat de oprichters een bedrag van 10 miljard euro zouden genereren gedurende de periode dat de clubs zich aan het project zouden verbinden.

Het nieuws over de Europese Super League sloeg in als een bom bij de rest van de voetbalwereld. Zowel bij de supporters, de UEFA (de organisatie achter de Champions League) en de clubs die niet waren betrokken bij de oprichting. Op donderdagochtend 22 april jl. drongen er zelfs boze supporters het trainingscomplex van Manchester United binnen om hun ongenoegen te uiten over de plannen voor de Europese Super League.(1) De UEFA publiceerde kort na het nieuws een statement op haar website: “Wij zullen alle middelen die voor ons beschikbaar zijn, op alle niveau’s, zowel gerechtelijk als sportief, inzetten om een Super League te voorkomen. Zoals aangekondigd door de FIFA en de zes bonden, zullen betrokken clubs worden verbannen van iedere andere competitie, zowel op nationaal en internationaal niveau. Hun spelers kunnen de kans ontnomen worden om voor hun nationale team uit te komen”.(2) Vooral het dreigement dat de spelers de kans kon worden ontnomen om voor hun nationale team uit te komen zaaide veel paniek aangezien de eerste wedstrijd van het EK 2021 (EURO 2020) op vrijdag 11 juni 2021 gepland staat.

Door de dreigementen van de UEFA en de boze reacties van de supporters haakte gaandeweg steeds meer van de twaalf oprichters af bij de voortzetting van de Europese Super League.

De meest prangende vraag in de voetbalwereld bleek: “Kunnen de UEFA, FIFA en de nationale voetbalbonden de twaalf Europese topclubs en hun spelers uitsluiten van competities en toernooien?”.

Om deze vraag beter te kunnen beantwoorden is het handig om eens te kijken naar de juridische structuur van de voetbalwereld.

Verenigingsrechtelijke structuur in de voetbalwereld

De structuur in de voetbalwereld is gebaseerd op het verenigingsrecht en kan het best worden uitgebeeld in de vorm van een piramide. Bovenaan de piramide staat de internationale organisatie voor het voetbal, de Fédération Internationale de Football Association (hierna: “FIFA”). De FIFA organiseert de wereldkampioenschappen voor nationale teams: het WK. Ook heeft de FIFA een grote invloed op aanpassingen in de spelregels van het voetbal.

De FIFA heeft zes leden bestaande uit de zes continentale voetbalbonden (Azië, Afrika, Zuid-Amerika, Noord-Amerika, Oceanië en Europa). Het Europese lid van de FIFA is de Union of European Football Associations (hierna: “UEFA”). De UEFA organiseert de Europa League en de Champions League voor de aangesloten (Europese) nationale voetbalbonden. De nationale voetbalbond van Nederland, de KNVB, is ook aangesloten bij de UEFA. De Nederlandse clubs (professioneel- en amateurniveau) zijn aangesloten bij de KNVB. Dit is de reden dat de Nederlandse clubs zich kunnen kwalificeren voor de Europese competities de Europa League en de Champions League.

De regels of maatregelen die de FIFA wenst door te voeren ten aanzien van een voetbalclub kan zij dus in beginsel bewerkstelligen via de verenigingsstructuur die vanaf de FIFA doorwerkt via de continentale voetbalbond en de nationale voetbalbond naar de aangesloten voetbalclub. Echter geniet de FIFA (en de continentale voetbalbonden zoals de UEFA) geen onbeperkte vrijheid in het opstellen van haar beleid.

Beperking van de beleidsvrijheid

Aangezien het oprichten van de nieuwe “super” league zich in Europa afspeelt, zal ik mij enkel in dit artikel enkel richten tot de beperking van de beleidsvrijheid ten aanzien van de UEFA. Ten eerste kan de beleidsvrijheid van de UEFA beperkt worden door de FIFA op basis van de verenigingsstructuur zoals eerder vermeld. Daarnaast heeft de UEFA niet enkel met het verenigingsrecht rekening te houden – en de daarbij behorende reglementen en statuten – maar ook met het Europese recht. Daarom dient ook te worden beoordeeld of een besluit van de UEFA in overeenstemming is met het Europese recht. Indien het verenigingsrecht in strijd is met het Europese recht, dan prevaleert in principe het Europese recht. Indien wordt gesteld dat het besluit van de UEFA in strijd is met het Europese recht en de twaalf oprichters wensen hierover te procederen, dan zal het Europese Hof zich over deze kwestie buigen.

Vergelijkbare zaak: ISU vs. KNSB

Een vergelijkbare zaak is de zaak tussen de International Skating Union (hierna: “ISU”) en de Koninklijke Nederlandse Schaatsbond (“KNSB”).(3) Het Europese Hof heeft op 16 december 2020 uitspraak gedaan in deze zaak.

In het kort ging het in deze zaak om een levenslange schorsing die de ISU wilde opleggen aan twee schaatsers vanwege het voornemen van de schaatsers om deel te nemen aan een competitie die buiten de ISU om was georganiseerd. Het Europese Hof oordeelde dat de maatregel van een levenslange schorsing in strijd was met de mededingingsregels van de Europese Unie ex artikel 101 van het Verdrag betreffende de Werking van de Europese Unie (hierna: “VWEU”). In hoofdlijnen is de zaak vergelijkbaar, maar uiteraard zullen de UEFA en de twaalf oprichters van de Europese Super League andere standpunten en overwegingen naar voren brengen dan de ISU en de schaatsers hebben gedaan. Het kan dus goed zijn dat het Europese Hof in de zaak tussen de UEFA en de twaalf oprichters van de Europese Super League anders beslist.

Een verschil in de zaak tussen de UEFA en de twaalf oprichters van de Europese Super League is bijvoorbeeld dat er vijftien clubs bij de Europese Super League altijd verzekerd zouden zijn van deelname. Slechts vijf teams zouden mee kunnen doen aan de Europese Super League op basis van een kwalificatiesysteem. Op basis van artikel 165 van het VWEU dient de openheid van de sport te worden bevorderd. Je zou je kunnen afvragen of het openstellen van vijf “kwalificatieplekken” voldoende openheid geeft.

Conclusie

Het is nog maar de vraag of de geuite dreigingen en voorgenomen maatregelen van de UEFA stand zouden houden in een eventuele gerechtelijke procedure. Maatregelen moeten op basis van het Europese recht proportioneel zijn voor een legitiem doel. In deze kwestie gaat het vooral om een economisch doel. Wellicht zou de UEFA kunnen betogen dat het oprichten van de Europese Super League nadelige gevolgen zou hebben voor de andere Europese clubs. Of wellicht dat een Europese Super League afbraak zal doen aan het sportieve en financiële stelsel van de Europa League en de Champions League, die voor elke Europese voetbalclub gelijke rechten en kansen proberen te creëren. Dergelijke verweren zullen echter kritisch worden beoordeeld door de Europese rechter.

Huidige stand van zaken

Na de grote ophef trokken Arsenal, AC Milan, Chelsea, Atlético Madrid, Internazionale, Liverpool, Manchester City, Manchester United en Tottenham Hotspur zich terug uit de Europese Super League. De dreigementen van de UEFA hebben dus effect gehad. De negen clubs hebben zich officieel weer geschaard achter de UEFA. Ze hebben daarnaast ingestemd met een goodwill-boete van vijftien miljoen euro, die ten goede komt aan jeugdvoetbal. Ook krijgt de UEFA van deze clubs 5% van alle Europese inkomsten van volgend seizoen. Deze maatregelen kan de UEFA zonder enige problemen opleggen omdat de desbetreffende negen clubs met de maatregelen hebben ingestemd.

FC Barcelona, Real Madrid en Juventus weigeren echter afstand te doen van de Europese Super League. De UEFA heeft na een onderzoek van amper twee weken aangekondigd dat er een tuchtprocedure wordt gestart. Wellicht op korte termijn duidelijk zijn wie er aan het langste eind trek; de UEFA of de drie overgebleven oprichters van de Europese Super League.

Een Spaanse rechter wil overigens van het Hof van Justitie van de Europese Unie weten of de FIFA en UEFA hun machtsposities hebben misbruikt bij het tegenwerken van de Super League. Het verzoek is afkomstig van de Ondernemingskamer van Madrid.(4) Dit zal ook leiden tot een interessante uitspraak.

To be continued…

Geschreven door

Laurens Jolink

Advocaat

 
Maak een afspraak

Deel dit bericht



Laatste nieuws

07-06-2021 - door

Monopoly vs. Drinkopoly

**Volgens de Oxford English and Spanish Dictionary is de def... Lees meer

Copyright/Disclaimer © 2017 by De Vos & Partners N.V., Amsterdam, Nederland. All rights reserved. Website by Omelette Du Fromage