+31 (0)20 2060700info@devos.nl
De relatie tussen een beroep op de legitieme portie en giften

De relatie tussen een beroep op de legitieme portie en giften

Ik krijg regelmatig de vraag van cliënten of zij er verstandig aan doen om een (aanvullende) beroep te doen op de legitieme portie. Dat antwoord is helaas niet eenduidig te geven, omdat dit van een aantal omstandigheden afhangt. Eén van die omstandigheden is of er bij leven veel giften zijn gedaan door de overledene. De wet bepaalt namelijk dat de legitieme porties worden berekend over de waarde van de goederen, welke waarde wordt vermeerderd met in aanmerking te nemen giften.

De wetgever heeft deze bepaling opgenomen, omdat de gedachte is dat de legitieme portie niet (bewust) moet kunnen worden uitgehold. Indien giften namelijk niet zouden worden meegeteld, zou de overledene bij leven zijn hele vermogen kunnen schenken, waarmee de legitieme portie op nihil zal uitkomen.

Tellen alle giften mee voor de berekening van de legitieme portie?

Het korte antwoord hierop is nee. De wet bepaald welke giften meetellen in de berekening. Artikel 4:67 BW geeft een lijst van giften die meetellen voor berekening van de legitieme portie, te weten:

  1. giften die kennelijk gedaan en aanvaard zijn met het vooruitzicht dat daardoor legitimarissen worden benadeeld;
  2. giften die de erflater gedurende zijn leven te allen tijde had kunnen herroepen of die hij bij de gift voor inkorting vatbaar heeft verklaard;
  3. giften van een voordeel, bestemd om pas na zijn overlijden ten volle te worden genoten;
  4. giften, door de erflater aan een afstammeling gedaan, mits deze of een afstammeling van hem legitimaris van de erflater is;
  5. andere giften, voor zover de prestatie binnen vijf jaren voor zijn overlijden is geschied.

Vreemd genoeg is de hoofdregel te vinden onder punt 5. Alle giften, welke binnen 5 jaar voor het overlijden zijn gedaan, tellen mee in de berekening. De overige vier categorieën zijn speciale gevallen en uitzonderingen op deze regel.

De overige categorieën giften zijn niet begrensd in tijd en tellen dus ook mee wanneer zij langer dan vijf jaar voor het overlijden zijn gedaan. Voorgaande opsomming is wel limitatief. Dat wil zeggen, valt een gift niet onder één van de categorieën, dan telt deze niet mee voor de berekening.

Gebruikelijke, niet bovenmatige giften en de legitieme portie

Belangrijk is nog om te vermelden dat een onderscheid wordt gemaakt als het gaat om ‘gebruikelijke, niet bovenmatige giften’. Deze tellen namelijk niet mee in de berekening van de legitieme portie. Onder deze categorie giften vallen in ieder geval verjaardagscadeaus. Daarbij wordt rekening gehouden met de welstand van de schenker. Een meer vermogend persoon zal in de regel ook grotere cadeaus geven.

In de rechtspraak wordt ook wel de vuistregel gehanteerd dat giften, die niet groter zijn dan het jaarlijks van schenkbelasting vrijgestelde bedrag, gebruikelijk en niet bovenmatig zijn.

Imputatie

Als vervolgens is vastgesteld welke giften moeten worden meegeteld in de berekening en de berekening van de legitieme portie is gemaakt, zijn we er nog niet. Namelijk, alle giften gedaan aan diegene die een beroep op de legitieme portie doet, worden in mindering gebracht op zijn/haar legitieme portie. Dat is de zogenoemde imputatie.

Daarnaast is ook bepaald dat giften aan een kind van de overledene, die is overleden voor de overledene, in mindering worden gebracht op de legitieme portie van een kleinkind. Immers, de wetgever is ervan uitgegaan dat de gift middels bij overlijden aan de kleinkinderen is toegekomen en zij daarvan niet dubbel profijt van mogen hebben.

Bovendien wordt de legitieme portie ook verminderd met een eventuele verkrijging van een sommenverzekering, die geen pensioenverzekering is, en die door het overlijden tot uitkering komt.  

Conclusie

Kortom, of u er verstandig aan doet om een beroep te doen op de legitieme portie hangt af van verschillende omstandigheden, zoals bijvoorbeeld de giften die door de overledene, al dan niet aan u, zijn gedaan. Daarbij is ook van belang om vast te kunnen stellen óf er sprake is van een gift, aan wie de gift is gedaan en wanneer de gift is gedaan.

Heeft u vragen over giften en de legitieme portie, aarzel dan niet en neem vrijblijvend contact op met ons kantoor via 020-2060700 of info@devos.nl. Een team van erfrechtspecialisten staat voor u klaar om u te woord te staan.

 

Deel dit bericht



Laatste nieuws

24-01-2022 - door

Man verzoekt tot vaststelling vaderschap

Eind 2021 heeft de Hoge Raad een arrest gewezen waarin de vr... Lees meer

21-01-2022 - door

Doorstart na faillissement

Als een bedrijf failliet wordt verklaard, wordt er een curat... Lees meer

Copyright/Disclaimer © 2017 by De Vos & Partners N.V., Amsterdam, Nederland. All rights reserved. Website by Omelette Du Fromage