+31 (0)20 2060700info@devos.nl
De verbintenis tot vervangende schadevergoeding

De verbintenis tot vervangende schadevergoeding

Bij niet nakomen door een schuldenaar dient door de schuldeiser te worden gekozen voor nakoming, (gedeeltelijke) ontbinding of vervangende schadevergoeding afhankelijk van het concrete geval. Een schuldeiser die zijn deel van de overeenkomst wenst na te komen kan kiezen voor vervangende schadevergoeding door middel van een omzettingsverklaring. In een dergelijk geval kan voorts worden voorkomen dat de wederpartij het verzuim zuivert.

Niet nakomen

Als partijen een wederkerige overeenkomst hebben gesloten zijn partijen verbonden om hetgeen is overeengekomen ook jegens elkaar na te komen. Regelmatig komt het echter voor dat één van de partijen, de zogenaamde schuldenaar, zijn verplichting(en) uit de overeenkomst niet nakomt zoals bij het niet betalen van een factuur, het loon, de huur, het leveren van een  ondeugdelijk product of werk enzovoorts. De andere partij, de zogenaamde schuldeiser, komt dan voor de vraag te staan wat te doen?

Wat te doen?

Bij de vraag wat te doen indien de schuldenaar niet nakomt dient de schuldeiser na te gaan of voor het met succes instellen van vorderingen tot ontbinding van de overeenkomst en/of schadevergoeding het in verzuim zijn van de schuldenaar is vereist en zo ja, op welke wijze het verzuim intreedt.

In verzuim zijn en het verzuim zuiveren

In mijn bijdrage van februari 2021 “In verzuim zijn met of zonder ingebrekestelling” ben ik naar aanleiding van een uitspraak van de Hoge Raad d.d. 31 januari 2020 over het niet nakomen van de schuldenaar ingegaan op de mogelijkheden voor de andere partij, de schuldeiser. Vervolgens ben ik in mijn bijdrage van april 2021  “Het schuldenaarsverzuim zuiveren?” ingegaan op de mogelijkheden om het schuldernaarsverzuim te zuiveren naar aanleiding van het arrest van de Hoge Raad d.d. 7 december 2018.

Vervangende schadevergoeding

Indien een partij een overeenkomst niet nakomt, en nakoming is onmogelijk of de schuldenaar is in verzuim geraakt, kan de schuldeiser in de meeste gevallen aanspraak maken op vervangende schadevergoeding tenzij de omzetting door de tekortkoming, gezien haar ondergeschikte betekenis, niet wordt gerechtvaardigd (art. 6:87 BW).  

Wie heeft er belang bij vervangende schadevergoeding?

Een schuldeiser die om welke reden dan ook geen nakoming meer van de schuldenaar verlangt, kan door aanspraak te maken op vervangende schadevergoeding voorkomen dat de wederpartij het verzuim zuivert. Hoewel met een (gedeeltelijke) ontbinding in veel gevallen in beginsel hetzelfde kan worden bereikt kan vervangende schadevergoeding in specifieke omstandigheden een overweging zijn. Dat geldt bijvoorbeeld voor partijen die de wens hebben om de overeenkomst in stand te laten, en/of er belang bij hebben om hun eigen prestatie wél na te komen bijvoorbeeld in een ruilovereenkomst. Het is derhalve van belang om in het concrete geval een afweging te maken.

De Hoge Raad

De Hoge Raad heeft in een arrest d.d. 4 december 2020, (ECLI:NL:HR:2020:194) nog eens expliciet aangegeven dat de omzetting van een verbintenis van de schuldenaar in een verbintenis tot vervangende schadevergoeding de daartegenover staande verbintenis van de schuldeiser niet wijzigt.  

De omzettingsverklaring

De schuldeiser die aanspraak op vervangende schadevergoeding wil maken, kan dat doen door middel van een schriftelijke mededeling aan de schuldenaar, de zogenaamde omzettingsverklaring.

De rechtsgevolgen van de omzettingsverklaring

Bij een rechtsgeldige omzettingsverklaring gaat de oorspronkelijke verbintenis die de schuldenaar moest nakomen teniet. Het tenietgaan van de oorspronkelijke verbintenis van de schuldenaar betekent dat de schuldeiser geen nakoming van de oorspronkelijke verbintenis meer kan afdwingen en dat de schuldenaar zijn verzuim niet meer kan zuiveren door alsnog aan zijn verplichtingen te voldoen.

De schuldeiser blijft verplicht om zijn prestatie te verrichten hetgeen anders is bij (gedeeltelijke) ontbinding van de overeenkomst. De keuze voor vervangende schadevergoeding is definitief met in achtneming van de redelijkheid en billijkheid. De schuldeiser kan na het uitbrengen van de omzettingsverklaring dus niet meer voor ontbinding kiezen.

Schadevergoeding

Over het algemeen wordt de hoogte van de vervangende schadevergoeding begroot op de (objectieve) waarde van de oorspronkelijke verplichting. Indien de schuldenaar werkzaamheden moest verrichten en de schuldeiser maakt aanspraak op vervangende schadevergoeding, zal de vergoeding waar de schuldeiser recht op heeft in voorkomend geval neerkomen op de kosten van het inschakelen van een vergelijkbare derde partij voor dezelfde werkzaamheden.

Conclusie

Bij niet nakomen door een schuldenaar dient door de schuldeiser te worden gekozen voor nakoming, ontbinding of vervangende schadevergoeding afhankelijk van het concrete geval. Een schuldeiser die zijn deel van de overeenkomst wenst na te komen kan kiezen voor vervangende schadevergoeding door middel van een omzettingsverklaring. In een dergelijk geval kan voorts worden voorkomen dat de wederpartij het verzuim zuivert. De schuldeiser zal zich echter moeten realiseren dat een keuze voor vervangende schadevergoeding definitief is. Tevens dient te worden bedacht dat met een (gedeeltelijke) ontbinding (in de meeste gevallen) hetzelfde kan worden bewerkstelligd.

Indien er vragen zijn over de onderwerpen vervangende schadevergoeding, ingebrekestelling, in verzuim zijn en/of het zuiveren van het verzuim kunt u natuurlijk contact opnemen met ons kantoor om door één van de advocaten de vraag te bespreken en te worden geadviseerd.

Geschreven door

Roeland van Gelder

Advocaat

 
Maak een afspraak

Deel dit bericht



Laatste nieuws

26-11-2021 - door

Influencers opgelet: binnenkort geldt een registratieplicht bij het Commissariaat voor de Media

Het Commissariaat voor de Media (CvdM), de toezichthouder op... Lees meer

26-11-2021 - door

De relatie tussen een beroep op de legitieme portie en giften

Ik krijg regelmatig de vraag van cliënten of zij er verstand... Lees meer

Copyright/Disclaimer © 2017 by De Vos & Partners N.V., Amsterdam, Nederland. All rights reserved. Website by Omelette Du Fromage