+31 (0)20 2060700info@devos.nl
Nepadvertenties en neprecensies: Facebook en Google staan niet boven de wet

Nepadvertenties en neprecensies: Facebook en Google staan niet boven de wet

Nepadvertenties en neprecensies: Facebook en Google staan niet boven de wet

Op 11 november 2019 is er door de Rechtbank Amsterdam aangetoond dat partijen als Facebook en Google niet boven de wet staan, en dat ook voor hen de Nederlandse wet- en regelgeving geldt. Gebruikers (of beter: misbruikers) moeten ook oppassen want hun naam kan door deze platformen worden overgedragen aan de partij die schade ondervindt. Er is eind september en in oktober door de hoogste Europese rechter, het Hof van Justitie EU, ook over deze materie uitgebreid in drie arresten gesproken. De Rechtbank Amsterdam wees op 11 november op dezelfde dag twee verschillende vonnissen, een tegen Facebook, en een tegen Google. 

**Wat speelt er? **

Nederland

Facebook moet op grond van het vonnis van 11 november 2019[1] de nepadvertenties over ‘Bitcoinpiramidespellen’ waarbij de naam en beeltenissen van onder andere John de Mol, Humberto Tan, Henry van Loon en Jort Kelder werden misbruikt, verwijderen. Daarnaast is Facebook bevolen om de gegevens van de personen die achter de nepadvertenties zaten, te overhandigen aan John de Mol cs.

De rechtbank heeft Google in het vonnis van 11 november 2019[2] verplicht om neprecensies te verwijderen en de identificerende gegevens van de personen die deze recensies hebben geplaatst te overhandigen. Deze neprecensies zijn geplaatst na een dreiging van een ontevreden klant van een Amsterdamse kleermaker op (of: bij) het Google-profiel van deze kleermaker.

Wat als eerste opvalt, is dat deze zaken volgen vlak nadat het Hof van Justitie (het hoogste rechtsprekend orgaan in Europa) ook over vergelijkbare kwesties een aantal duidelijke lijnen heeft uitgezet.

Hof van Justitie EU

Op 24 september 2019 is in het arrest van het Hof van Justitie EU (Verzoekers/CNIL)[3] besloten dat zoekmachines in beginsel verplicht zijn een verzoek tot verwijdering van links naar webpagina’s die bijzondere persoonsgegevens bevatten, in te willigen. Van belang daarbij is de noodzakelijkheid van de weergave van de link in verhouding tot de bescherming van het recht op vrijheid van informatie van internetgebruikers die mogelijk geïnteresseerd zijn in toegang tot deze webpagina via een dergelijke zoekopdracht. Hieruit komt dus naar voren dat er een belangenafweging moet worden gemaakt binnen het spanningsveld van de vrijheid van meningsuiting en vrije nieuwsgaring, c.q. recht op informatie aan de ene kant, en het recht op privacy (het recht om vergeten te worden) van de betrokkenen aan de andere kant.

Op dezelfde dag heeft het Hof van Justitie EU (Google/CNIL)[4] ook bepaald dat de reikwijdte van de verwijderverzoeken van Google niet automatisch wereldwijd geldt, maar wel voor alle ‘lidstaatspecifieke’ versies van de zoekmachine; dat komt er dus op neer dat internetgebruikers die in een van de Europese lidstaten een Google-zoekopdracht uitvoeren op naam van de betrokkene, in ieder geval ook ernstig ontmoedigd of belet moeten worden door Google om het gewraakte artikel te kunnen oproepen.

Op 3 oktober 2019 is als voorlopig sluitstuk van dit ‘drieluik’ door het Hof van Justitie EU (Glawischnig-Piesczek/Facebook)[5] bepaald dat nationale rechters mogen bevelen tot wereldwijde verwijdering van bestaande én toekomstige identieke advertenties (uitingen) via Facebook. Dit betekent dat niet alleen sprake is van een zogenaamde ‘Notice and Take Down’-verplichting, maar dat rechters ook kunnen bevelen tot een ‘Notice and Stay Down’-verplichting. Met als groot verschil tussen Facebook en de zoekmachine dat Google niet verplicht wordt wereldwijd zoekresultaten te vergeten waar Facebook wel een wereldwijd verbod op de betreffende nepadvertenties van de rechter kan ontvangen. De algemene vindbaarheid van onwelgevallige artikelen op Google wordt blijkbaar door de hoogste Europese rechter belangrijker gevonden dan de mogelijkheid om schadelijke advertenties te kunnen tonen op Facebook. Het speelt natuurlijk mee dat Facebook ook verdient aan dergelijke advertenties en al een heleboel doet aan (automatische, of: zelfstandige) regulering van deze negatieve uitwassen, hoewel Google enkel op basis van een melding- (of: klik)systeem werkt.

Naam- en (e-mail)adresgegevens opeisen in Nederland

De Nederlandse zaken van 11 november 2019 waarin de Amerikaanse giganten door de Nederlandse rechtbank worden bevolen maatregelen te nemen door de neprecensies respectievelijk nepadvertenties te weren is dus niet nieuw in Europa. Wat wel opvallend is, is het onderdeel waarin Google bevolen is de naam en (e-mail)adresgegevens (voor zover voorhanden) of eventueel IP-adressen van de gebruikers te overhandigen. Dit is op basis van Nederlandse rechtspraak toegewezen en is heel belangrijk want dit gebeurt niet vaak.

De types die achter dit soort nepadvertenties zitten, zullen er wel flink van geschrokken zijn. Zij zullen uiteraard worden benaderd door de eisers in deze procedure en aangesproken worden op schadevergoeding.

Wanneer we terugkijken op andere zaken waarin de afgifte van dit soort gegevens werd toegewezen (dit zijn zeldzame vonnissen) zien we dat er in 2015[6] en 2016[7] al met succes afdracht van deze NAW-gegevens tegen Google gevorderd. Om rechters zo ver te krijgen is in sommige gevallen heel erg lastig gebleken. Dat rechters afgifte van identificerende gegevens veelal een stap te ver vinden gaan lezen we onder andere ook in het arrest van Dutch Film Works tegen Ziggo van 5 november 2019[8].

Wat opvalt in dergelijke procedures, is dat de grote giganten met grote financiële middelen het in deze gevallen wél op een rechtszaak laten aankomen, hoewel ze wellicht (veel) beter dergelijke slechte rechtspraak zouden kunnen voorkomen door in een eerder stadium mee te werken. Op basis van deze rechtspraak is namelijk in ieder geval duidelijk dat de grootste mediaplatformen en spelers ter wereld ook in Nederland gedwongen kunnen worden mee te werken aan handhaving van onrechtmatige uitingen en ook inbreukkwesties.

Facebook heeft in de zaak over de Bitcoinadvertenties de mogelijkheid gehad (nadat de zaak in juni was aangespannen) om deze alsnog te schikken met John de Mol. Dit bleek een onmogelijke exercitie, zo hebben wij moeten lezen in de media[9].

Onlangs is er iemand geweest die zich heeft voorgedaan als Martien Meiland op Facebook en zei een gratis verblijf in het chateau weg te geven. Over dat hiertegen opgetreden kan worden sprak ik al eerder in Shownieuws[10].

Dat Facebook de nepadvertenties moet verwijderen en dat enkel doet na zich met hand en tand te verzetten in een juridische procedure, is des te opmerkelijker in combinatie met het Volkskrantbericht[11] van maandag 17 november waarin duidelijk werd dat de advertenties die in het kader van het politiek-gevoelige biografie van burgemeester Aboutaleb zijn gepubliceerd, automatisch door Facebook verwijderd werden. Blijkbaar kán Facebook het wel, maar doen ze het liever niet.

Naar het zich nu laat aanzien gaat Facebook in hoger beroep tegen de uitspraak van 11 november waarin ze bevolen zijn de Bitcoinadvertenties te verwijderen. Ik verwacht niet dat Facebook hier als winnaar uit de strijd zal komen.

Dit artikel is geschreven door Victor den Hollander en tot stand gekomen met behulp van Arlette Meiring (De Vos & Partners Advocaten).

[1] http://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:RBAMS:2019:8415

[2] http://itenrecht.nl/documents/ecli/5dcac309-6954-4fa7-a430-1b35c35ff8c2.pdf

[3] http://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=218106&pageIndex=0&doclang=NL&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=910265

[4] http://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=218105&pageIndex=0&doclang=NL&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=1104697

[5] http://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf;jsessionid=F490EDF3A324FA5D26B76FE687A0FCD6?text=&docid=218621&pageIndex=0&doclang=NL&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=7228519

[6] http://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:RBDHA:2015:11408

[7] http://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:RBAMS:2016:987

[8] http://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:GHARL:2019:9352

[9] https://www.ad.nl/show/john-de-mol-terug-naar-de-rechter-met-facebook-valt-geen-afspraak-te-maken~abc1cccc/

[10] https://www.shownieuws.nl/rubrieken/sterren/2019/martien-meiland-slachtoffer-van-identiteitsfraude/

[11] https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/facebook-wil-vingers-niet-branden-aan-biografie-aboutaleb-en-blokkeert-advertentie~b90f5528/

Geschreven door

Victor den Hollander

Advocaat

 
Maak een afspraak

Deel dit bericht



Laatste nieuws

03-12-2019 - door

Huurders krijgen kansen op A-locaties

Frederique Mackay en Nicolet Don gaan in de Wintergasten edi... Lees meer

03-12-2019 - door

Els Doornhein in de tv-uitzending van Kassa

Els Doornhein was afgelopen zaterdag bij de uitzending van K... Lees meer

Copyright/Disclaimer © 2017 by De Vos & Partners N.V., Amsterdam, Nederland. All rights reserved. Created by Supreme being 21.3