+31 (0)20 2060700info@devos.nl
Regelgeving drones

Regelgeving drones

In de afgelopen 25 jaar heb ik mij als advocaat altijd bezig gehouden met onderwerpen die de diverse juridische terreinen overstijgen, bijvoorbeeld muziek, media, radio, televisie, privacy en identiteitsfraude. Om de personen en bedrijven die werkzaam zijn in dergelijke sectoren goed van dienst te kunnen zijn, is het belangrijk om – naast branchekennis – te kunnen beschikken over juridische kennis van zeer uiteenlopende rechtsgebieden, zoals het bestuursrecht, mediarecht, auteursrecht, naburig recht, goederenrecht, verbintenissenrecht, telecommunicatierecht, vergunningen, privacy, schadevergoedingsrecht en onrechtmatige daad. Dat valt niet altijd mee, maar omdat de focus op het onderwerp zelf blijft, is het goed te doen. Ik vind het juist leuk en leerzaam om te zien hoe vanuit heel verschillende disciplines gekeken wordt naar een bepaald onderwerp. Inmiddels heb ik een nieuw actueel en bijzonder interessant onderwerp gevonden dat mijn aandacht heeft getrokken: drones. In het navolgende artikel laat ik zien wat daar op dit moment zoal aan regelgeving bij komt kijken.

Evenementen

Oorspronkelijk werden drones gebruikt voor militaire doeleinden. Maar inmiddels worden drones ook op steeds grotere schaal gebruikt voor de veiligheid, infrastructuur (bijvoorbeeld de inspectie van windmolens), bewaking en beveiliging, onderzoek (bijvoorbeeld cartografie), landbouw, veeteelt, media, journalistiek en evenementen. Zo had onlangs onze nationale politie een wereldprimeur met het uit de lucht halen van drones door getrainde roofvogels. In dit geval ging het om een arend, die een onwenselijke drone uit de lucht kon halen om deze vervolgens bij de ‘baas’ terug te brengen: de politie. (ziehttps://www.politie.nl/nieuws/2016/januari/31/wereldprimeur-politie-zet-roofvogels-in-om-drones-uit-te-schakelen.html). Iedereen kan tegenwoordig in de winkel een drone kopen, maar het gebruik van drones is zeker niet altijd toegestaan. Dit in verband met de veiligheid. Tijdens de afgelopen Sail 2015 mochten drones bijvoorbeeld geen filmbeelden maken van het evenement (zie: http://www.drones.nl/geen-drones-boven-sail-2015-toegestaan/). Een drone die uit de lucht valt kan immers voor grote schade zorgen als daar een grote groep mensen onder staat. Toch zijn er wel mooie opnamen van de intocht en uittocht van de boten van Sail gemaakt met een drone. Maar deze waren afkomstig van de organisatie zelf. Voor de rest van het IJ gold een no-fly zone. Er was in feite sprake van een tijdelijke luchtruimsluiting. Jaarlijks geldt voor bepaalde gebieden in Nederland op 4 mei zo’n zelfde luchtruimsluiting. Luchtruimsluitingen zijn terug te vinden op de landelijke operationele helpdesk van Luchtverkeersleiding Nederland.

Unmanned Aerial Vehicel

Naar verwachting zal het gebruik van commerciële drones de komende jaren stormachtig toenemen. Men verwacht in er de Verenigde Staten in 2017 zo’n 10.000 te hebben rondvliegen. De onbemande vliegtuigjes worden officieel trouwens meestal UAV oftewel Unmanned Aerial Vehicel dan wel RPAS (Remotely Piloted Aircraft System) genoemd. In Europa wordt hard gewerkt aan regelgeving om het luchtverkeer beheersbaar te houden. Het Europese luchtruim moet in de loop van dit jaar toegankelijk gaan worden voor drones. The European Aviation Safety Organisation (EASO) is de organisatie voor de Europese regelgeving met betrekking tot UAV’s. In Nederland is de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) van belang.

Recreatie

Tot 1 oktober 2015 gold voor particulier en recreatief gebruik dat met bepaalde drones buiten de bebouwde kom mocht worden gevlogen, mits de drone zichtbaar bleef voor de piloot. Deze drones mochten niet zwaarder zijn dan 25 kg. Op dit type gebruik is de Regeling Modelvliegen van toepassing. De regels die op dit moment gelden voor een recreatieve drone bestuurder zijn:

Er mag niet hoger gevlogen worden dan 120 meter boven land en water;

Er mag niet worden gevlogen boven een menigte van mensen en aaneengesloten bebouwing;

Er mag niet gevlogen worden in het donker;

De drone moet altijd in het zicht van de bestuurder zijn;

Er mag niet in het plaatselijke verkeersleiding gebied van een gecontroleerde civiele of militaire luchthaven gevlogen worden;

Binnen een straal van 3 kilometer van een ongecontroleerde luchthaven mag er niet gevlogen worden;

Er moet altijd voorrang gegeven worden aan al het overige luchtverkeer.

Beroepsmatig gebruik

Voor beroepsmatig of zakelijk gebruik gelden er andere regels. Daarvoor is een vergunning of ontheffing vereist van de ILT. Bovendien is op dit type gebruik het Besluit met regels voor- en de Regeling Op Afstand Bestuurde Luchtvaartuigen van toepassing. Er gelden allerlei gebruiksbeperkingen die zijn verwerkt in de nodige vergunningen. De politie kan namens het Openbaar Ministerie toetsen of een bedrijf in het bezit is van alle vergunningen of ontheffingen en toetsen of men zich aan de Wet Luchtvaart houdt. Is sprake van een overtreding, dan kan dat leiden tot een geldboete (derde categorie), straf (maximaal 6 maanden gevangenisstraf) of inbeslagname van het toestel.

Privacy

Gluren bij de buren mag nooit. Ook niet met drones. Paparazzi kunnen door middel van drones de gangen van BN’ers en andere beroemdheden volgen. Een drone kan op de 24e verdieping van een flatgebouw naar binnen kijken. Maar een drone kan ook informatie verzamelen door muren, daken of wolken heen. De bestuurder van een drone is vaak buiten het zicht van personen die gefilmd worden. Een drone kan ook communicatie afluisteren en personen opsporen of observeren. Bovendien kan het gebruik van een drone risico’s met zich meebrengen op het gebied van datalekken. Al met al zijn er dus veel risico’s voor onze privacy verbonden met het gebruik van drones. Vandaar dat het Ministerie van Veiligheid en Justitie op 25 november 2015 een ‘Handleiding* voor een gebruik van drones dat voldoet aan de waarborgen voor bescherming van de privacy*’ heeft uitgebracht. Het recht op bescherming van de persoonlijke levenssfeer (privacy) is onder meer vastgelegd in het Europees Verdrag tot bescherming van de Rechten van de Mens (EVRM). Het recht op de bescherming van persoonsgegevens is vastgelegd in de Grondwet en in de Wet bescherming persoonsgegevens. Personen of organisaties die drones gebruiken, kunnen de privacy-risico’s door middel van een aantal maatregelen wegnemen of verkleinen:

Het uitvoeren van een Privacy Impact Assesment

Het toepassen van Privacy by Design en Privacy by Default

Het uitvoeren van beveiligingsmaatregelen

Gedragscodes

Certificering

Transparantie

Privacy audits

Journalistiek gebruik

Voor journalistiek gebruik en gebruik van een drone voor artistieke doeleinden geldt dat de Wbp niet onverkort van toepassing is. Met name de informatieplicht aan betrokkenen, de meldingsplicht voor de verwerking van persoonsgegevens aan het Cbp en het inzagerecht en het correctierecht zijn dan niet van toepassing. Het Cbp eist voor de toepasselijkheid van deze ‘journalistieke exceptie’ wel dat het moet gaan om een (objectieve) informatieverzameling en dat het om een regelmatige bezigheid moet gaan. Ook bloggers, paparazzi, Youtubers en burgerjournalisten zijn ‘journalist’ in de zin van de Wbp. Een ruime uitleg van ‘journalist’ is dus toegestaan, zolang als het doel van de gegevensverwerking maar gericht is op de openbaarmaking van informatie, opinies of ideeën aan het publiek.

Rechtspraak

Gepubliceerde rechtspraak over drones is tot nu toe erg schaars en meestal strafrechtelijk van aard. Zo kreeg in december 2014 een persfotograaf van de rechtbank Rotterdam een boete van € 1.000 waarvan € 750 voorwaardelijk voor het besturen van een quadcopter/drone boven een steekincident. In het daarop volgende hoger beroep kwam het in december 2015 tot een uitspraak. Het kwam tot een schuldig verklaring zonder strafoplegging, doordat de regelgeving sinds 1 oktober 2015 was gewijzigd vanwege het onevenwichtige onderscheid tussen recreatief en professioneel gebruik van een drone.

Relevante regelgeving

Hieronder staan een paar links naar relevante regelgeving voor drones:

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/blg-631557</a>

http://ec.europa.eu/growth/sectors/aeronautics/rpas/index_en.htm</a>

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/dossier/30806/kst-30806-31?resultIndex=0&sorttype=1&sortorder=4</a>

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/dossier/30806</a>

https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/luchtvaart/vraag-en-antwoord/regels-drone-zakelijk-gebruik</a>

https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/luchtvaart/vraag-en-antwoord/regels-drone-particulier</a>

http://www.wetboek-online.nl/wet/Wlv/11.9.html</a>

Margriet Koedooder</a>

De Vos & Partners Advocaten N.V.

Geschreven door

Margriet Koedooder

Partner

 
Maak een afspraak

Deel dit bericht



Laatste nieuws

15-02-2019 - door

Doorstart in faillissement B.V. Hotel Operational Services

Ons kantoor is trots dat in het faillissement van B.V. Hotel... Lees meer

04-02-2019 - door

Els Doornhein bij Kassa in de tv uitzending over de klachttermijn voor consumenten

In de tv uitzending van Kassa d.d. 2 februari 2019 kwam Els ... Lees meer

Copyright/Disclaimer © 2017 by De Vos & Partners N.V., Amsterdam, Nederland. All rights reserved. Created by Supreme being 21.3