adobestock_111902434

Nietig testament?

De naaste familieleden hadden als wettelijke erfgenamen van erflater verwacht diens nalatenschap te verwerven. Maar dan blijkt de erflater voor zijn dood een testament te hebben gemaakt en in het testament ‘een buitenstaander’ als enig erfgenaam te hebben benoemd.
De familie ontvangt daardoor niets uit de nalatenschap.
De familie (de wettelijke erfgenamen) is het hiermee niet eens, want is het niet zo dat de erflater een geestelijke stoornis had, ook op het moment dat het testament werd gedicteerd bij de notaris? Dan is een testament toch nietig omdat de erflater niet begreep wat hij verklaarde en stemde die verklaring toch niet overeen met zijn wil?

Gestoorde geestvermogens

De familie legt de erfrechtzaak voor aan de rechter.
De advocaat van de familie eist nietigverklaring van het testament wegens gestoorde geestvermogens bij de erflater op het moment dat deze zijn testament maakte. De verklaring bij de notaris is onder invloed van een geestelijke stoornis gedaan en die rechtshandeling is daarom nietig. ‘De buitenstaander’ (de testamentair erfgenaam) bestrijdt dat de erflater onbekwaam was op het moment dat de uiterste wil werd opgemaakt; de notaris heeft immers niets van een wilsonbekwaamheid gemerkt toen de erflater het testament liet opmaken.
Maar ook al is er met iemands geestvermogens ‘iets aan de hand’, sluit dit niet uit dat rechtsgeldig een testament kan worden gemaakt!

specifiek bewijsaanbod

De advocaat van de familie brengt daar tegen in dat de (permanente) stoornis kenbaar is voor betrokkenen en een redelijke waardering van de bij het opstellen van het testament betrokken belangen belette. De advocaat doet bij zijn stelling een specifiek bewijsaanbod. Zo zouden de huisarts en de ouderengeneeskundige als getuigen kunnen verklaren dat de erflater beperkt was in zijn intellectuele functioneren en gemakkelijk beïnvloedbaar. De notaris zou als getuige kunnen verklaren dat hij zich er onvoldoende van heeft vergewist of de erflater begreep wat hij verklaarde.

Wat doet de rechter?

Een rechter kan een duidelijk gespecificeerd bewijsaanbod van de advocaat van de familie moeilijk naast zich neerleggen. Een rechter kan alleen op voldoende gronden een bewijsaanbod van de hand wijzen.

Het horen van getuigen

Het is dus aannemelijk dat de familie zal worden toegelaten tot het bewijs door middel van de door haar aangedragen getuigen. Hierbij is nog van belang dat de getuigenverklaringen slechts als bewijs zullen dienen, voor zover zij betrekking hebben op uit eigen waarneming bekende feiten.

De rechter wikt, weegt en beschikt

Daarbij is in dit geval de geestelijke conditie van de erflater op het moment dat hij zijn testament maakte doorslaggevend.
Het toelaten tot het bewijs ligt hier voor de hand. Maar er moet worden afgewacht wat de getuigen over het beslissende moment (het opstellen van het testament) daadwerkelijk kunnen verklaren. Was de erflater toen niet goed bij zinnen? Daarna is het aan de rechter om de getuigenverklaringen te beoordelen en te wegen om tot een beslissing te komen of het testament nietig is of niet.

Sjoerd M. Postma

  • Sjoerd Postma
    Sjoerd PostmaAdvocaat

    t: +31 (0)20 2060713
    m: +31 (0)6 51056048

    Werkt voor: particulieren en (familie)bedrijven in diverse sectoren.

    Opleiding: Nederlands recht te Amsterdam en notarieel recht te Utrecht, specialisatieopleiding bij Grotius Academie / Insolad; Insolventierecht.

    Lidmaatschappen: Insolad en Nederlandse Vereniging voor Procesrecht.

    Als ik in een zaak geloof, dan ga ik ervoor